اگر خودرو آب و روغن قاطی کند چه می شود؟ در این مقاله از وب سایت پارک دوبل به این موضوع پرداخته ایم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید
قاطی شدن آب و روغن در خودرو یکی از جدیترین ایرادهای فنی موتور است؛ مشکلی که اگر بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند از یک تعمیر نسبتاً ساده به هزینههای بسیار سنگین ختم شود. بسیاری از رانندگان زمانی متوجه این مشکل میشوند که با علائمی مثل بالا رفتن آمپر آب، شیری شدن روغن، کم شدن آب رادیاتور یا دود سفید از اگزوز روبهرو میشوند. اما سؤال اصلی این است که اگر خودرو آب و روغن قاطی کند، دقیقاً چه اتفاقی برای موتور میافتد و چرا این موضوع تا این حد مهم است؟
منظور از قاطی شدن آب و روغن چیست؟
در موتور خودرو، آب یا مایع خنککننده و روغن هر کدام مسیر جداگانهای دارند و وظیفه متفاوتی انجام میدهند.
- روغن موتور وظیفه روانکاری قطعات متحرک را بر عهده دارد.
- مایع خنککننده وظیفه کنترل دمای موتور و جلوگیری از داغ شدن بیش از حد را انجام میدهد.
وقتی این دو مایع به هر دلیلی وارد مسیر یکدیگر شوند، اصطلاحاً میگویند آب و روغن قاطی کرده است . این اتفاق بههیچوجه عادی نیست و معمولاً نشانه وجود یک خرابی داخلی در موتور است.
با قاطی شدن آب و روغن چه بلایی سر موتور میآید؟
1) از بین رفتن خاصیت روانکاری روغن
روغن موتور باید بتواند بین قطعات فلزی یک لایه محافظ ایجاد کند تا اصطکاک و سایش کاهش پیدا کند. وقتی آب وارد روغن میشود، این خاصیت بهشدت کاهش پیدا میکند. در نتیجه:
- قطعات داخلی موتور خشکتر کار میکنند
- اصطکاک بالا میرود
- دمای قطعات افزایش پیدا میکند
- احتمال ساییدگی شدید و خرابی یاتاقانها بیشتر میشود
اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است موتور دچار یاتاقان زدن یا حتی گیرپاژ شود.
2) اختلال در خنککاری موتور
ورود روغن به سیستم خنککننده یا ورود آب به روغن، عملکرد طبیعی موتور را بههم میزند. سیستم خنککاری دیگر نمیتواند مثل قبل حرارت را دفع کند و در نتیجه:
- دمای موتور بالا میرود
- احتمال جوش آوردن زیاد میشود
- به سرسیلندر و واشر سرسیلندر فشار وارد میشود
این شرایط ممکن است باعث شود خرابی اولیه شدیدتر شود و حتی به ترک یا تاب برداشتن قطعات حساس منجر شود.
3) تشکیل لجن و رسوب
یکی از نشانههای معروف قاطی شدن آب و روغن، تشکیل مادهای شیریرنگ، کفآلود یا کرممانند است که بعضیها آن را شبیه «مایونز» توصیف میکنند. این ماده میتواند:
- مجاری روغن را مسدود کند
- مسیرهای خنککاری را آلوده کند
- گردش صحیح روغن را مختل کند
- بازده کلی موتور را پایین بیاورد
به همین دلیل، حتی اگر خودرو هنوز روشن شود و کار کند، نباید این مشکل را ساده گرفت.
علائم قاطی شدن آب و روغن در خودرو
این ایراد معمولاً با چند نشانه همراه است. مهمترین علائم عبارتاند از:
- شیری شدن روغن موتور روی گیج روغن یا زیر درِ روغن
- چرب شدن آب رادیاتور یا منبع انبساط
- کم شدن مداوم آب رادیاتور بدون نشتی ظاهری
- بالا رفتن آمپر آب
- خروج دود سفید از اگزوز
- بد کار کردن موتور
- کاهش توان و کشش خودرو
- وجود کف یا لایه روغنی در منبع آب
البته باید توجه داشت که در بعضی مواقع، مخصوصاً در هوای سرد و در مسیرهای خیلی کوتاه، ممکن است مقدار کمی حالت کرمی زیر درِ روغن دیده شود که همیشه به معنای خرابی شدید نیست. اما اگر این حالت همراه با کم شدن آب، داغ شدن موتور یا تغییر وضعیت روغن باشد، موضوع جدی است.
علتهای اصلی قاطی شدن آب و روغن
1) سوختن واشر سرسیلندر
رایجترین علت، خرابی یا سوختن واشر سرسیلندر است. واشر سرسیلندر بین بلوک موتور و سرسیلندر قرار میگیرد و وظیفه آببندی مسیرهای آب، روغن و محفظه احتراق را دارد. وقتی این قطعه آسیب ببیند، راه برای ورود آب و روغن به مسیر هم باز میشود.
2) تاب برداشتن سرسیلندر
اگر خودرو مدت زیادی با دمای بالا کار کرده باشد یا جوش آورده باشد، سرسیلندر ممکن است تاب بردارد. در این حالت آببندی درست انجام نمیشود و احتمال قاطی شدن آب و روغن بالا میرود.
3) ترک خوردن سرسیلندر
در برخی موارد، سرسیلندر ممکن است ترک بردارد. این ترکها میتوانند باعث عبور مایع خنککننده یا روغن از مسیرهای غیرعادی شوند.
4) ترک در بلوک سیلندر
گرچه کمتر شایع است، اما بلوک موتور هم ممکن است بهدلیل داغ شدن شدید، یخزدگی، ضربه یا فرسودگی دچار ترک شود.
5) خرابی اویلکولر
در بعضی خودروها، اویلکولر یا خنککن روغن نقش مهمی در تنظیم دمای روغن دارد. اگر این قطعه آسیب ببیند، ممکن است روغن و آب از داخل آن با هم مخلوط شوند.
اگر آب و روغن قاطی کند، آیا میتوان به رانندگی ادامه داد؟
پاسخ کوتاه: نه .
ادامه رانندگی با خودرویی که آب و روغن قاطی کرده، میتواند آسیب را چند برابر کند. ممکن است در ابتدا خودرو هنوز روشن شود و حرکت کند، اما با ادامه کار:
- روغن بیکیفیتتر میشود
- اصطکاک قطعات بیشتر میشود
- دمای موتور بالاتر میرود
- احتمال خرابی کامل موتور افزایش پیدا میکند
به همین دلیل، بهترین کار این است که بهمحض مشاهده نشانهها:
1. خودرو را متوقف کنید
2. موتور را خاموش کنید
3. از ادامه رانندگی خودداری کنید
4. خودرو را با یدککش به تعمیرگاه منتقل کنید
تعمیر این مشکل چگونه انجام میشود؟
نوع تعمیر بستگی به علت اصلی دارد. معمولاً تعمیرکار برای تشخیص دقیق، بخشهای مختلف موتور را بررسی میکند. بسته به ایراد، ممکن است اقدامات زیر لازم باشد:
- تعویض واشر سرسیلندر
- تراش یا تعمیر سرسیلندر
- بررسی ترک در سرسیلندر یا بلوک
- تعویض اویلکولر
- شستوشوی کامل سیستم روغن و سیستم خنککننده
- تعویض روغن موتور و فیلتر روغن
در موارد شدیدتر، ممکن است هزینه تعمیر بالا برود و حتی نیاز به بازسازی اساسی موتور باشد.
چگونه از قاطی شدن آب و روغن جلوگیری کنیم؟
اگرچه همه خرابیها قابل پیشگیری نیستند، اما با رعایت چند نکته میتوان احتمال این مشکل را کمتر کرد:
- سطح آب رادیاتور و روغن موتور را مرتب بررسی کنید
- از مایع خنککننده مناسب استفاده کنید، نه فقط آب خالی
- در صورت بالا رفتن آمپر آب، موضوع را جدی بگیرید
- خودرو را در حالت جوشآوردن یا داغ کردن شدید تحت فشار قرار ندهید
- سرویسهای دورهای را بهموقع انجام دهید
- در صورت مشاهده نشانههای مشکوک، سریعتر به تعمیرکار مراجعه کنید
جمع بندی
قاطی شدن آب و روغن یکی از خطرناکترین مشکلات فنی موتور خودرو است. این ایراد معمولاً بهمعنای وجود نشتی داخلی میان مسیرهای روغن و مایع خنککننده است و اگر نادیده گرفته شود، میتواند به خرابی شدید موتور، یاتاقان زدن، داغ شدن بیش از حد و هزینههای سنگین تعمیر منجر شود. مهمترین نکته این است که به محض دیدن علائمی مثل شیری شدن روغن، چرب شدن آب رادیاتور، کم شدن آب یا بالا رفتن دمای موتور، خودرو را تحت فشار قرار ندهید و برای بررسی تخصصی اقدام کنید.
