تفاوت گیربکس پژو ۲۰۶ تیپ ۴ و تیپ ۶ چیست؟ بررسی کامل نوع گیربکس، عملکرد، مصرف سوخت، شتاب و مزایا و معایب هر کدام قبل از خرید.
پژو ۲۰۶ یکی از هاچبکهای پرطرفدار بازار ایران است که در چند تیپ مختلف (۱ تا ۶) عرضه شده است. دو نسخه اتوماتیک این خودرو به نامهای تیپ ۴ و تیپ ۶ شناخته میشوند. هر دو مدل از پیشرانهٔ ۱.۶ لیتری TU5 با قدرت حدود ۱۱۰ اسببخار بهره میبرند، اما تفاوت اصلی آنها در گیربکس اتوماتیک نصبشده است. این مقاله ضمن معرفی نوع گیربکس هر تیپ، به مقایسه ویژگیهای فنی (نسبت دندهها، تکنولوژی بهکاررفته، دوام)، عملکرد در رانندگی (شتاب، نرمی تعویض دنده، مصرف سوخت) و تجربه کاربری راننده در این دو مدل میپردازد.
نوع و ساختار گیربکس
هر دو تیپ ۴ و ۶ به جعبهدنده اتوماتیک چهار سرعته (AL4) مجهز هستند. گیربکس AL4 یک سیستم هیدرولیکی-الکترونیکی است که با استفاده از یک مبدل گشتاور هیدرولیکی و واحد کنترل الکترونیکی (ECU) تعویض دندههای نرم و بهینه را امکانپذیر میسازد . این گیربکس دارای چهار دنده جلو و یک دنده عقب است و با طراحی الکترونیکی خود سعی در بهبود مصرف سوخت و راحتی رانندگی دارد. تفاوت کلیدی بین تیپ ۴ و تیپ ۶، حضور حالت تیپترونیک (دستی) در گیربکس تیپ ۶ است. طبق گزارشها، گیربکس تیپ ۴ فاقد حالت تعویض دستی است و تنها دارای حالتهای رانندگی عادی، اسپرت و برفی میباشد. در مقابل، گیربکس تیپ ۶ علاوه بر این حالتها دارای قابلیت تیپترونیک (تعویض دستی توسط پدل یا اهرم تعویض دنده) است. به عبارت دیگر، هر دو تیپ به یک مدل گیربکس AL4 مجهزند، اما تیپ ۶ نسخهای از آن است که امکان تعویض دستی را نیز فراهم می کند.
مشخصات فنی و نسبت دندهها
گیربکس AL4 با هدف اقتصادی بودن و قابلیتهای مناسب طراحی شده است. نسبت دندههای این جعبهدنده چهار سرعته به صورت زیر است: دنده یک ۰٫۳۶۷، دنده دو ۰٫۶۶۷، دنده سه ۱٫۰۰۰، دنده چهار ۱٫۴۰۷ و دنده عقب −۰٫۴۰۷. این نسبتها به معنای حداکثر استفاده از توان موتور در دورهای مختلف و انتقال نیرو از طریق مبدل گشتاور است. اجزای اصلی AL4 شامل مجموعه دندههای سیارهای، کلاچها و سلونوئیدهای هیدرولیک است. از نظر دوام و قابلیت اطمینان، AL4 ضعفهایی نیز دارد. کارشناسان فنی و تعمیرکاران اشاره میکنند که این گیربکس به نگهداری منظم (بهویژه تعویض بهموقع روغن گیربکس) حساس است و در صورت عدم مراقبت، مشکلاتی نظیر تقهزدن در تعویض دنده، لغزش کلاچها، نشت روغن و خرابی سلونوئیدها در آن رخ میدهد. همچنین به دلیل طراحی پیچیده ترکیب موتور TU5 و AL4، احتمال بروز فشار اضافی به اجزای گیربکس و موتور وجود دارد که ممکن است به نشتی روغن و خرابیهای فنی منجر شود. در نتیجه، دوام کلی گیربکس AL4 نسبت به گیربکسهای اتوماتیک جدیدتر در سطح پایینتری ارزیابی میشود.
عملکرد در رانندگی
وجود گیربکس اتوماتیک AL4 منجر به افزایش راحتی رانندگی در ترافیک شهری برای هر دو مدل تیپ ۴ و ۶ میشود، اما عملکرد شتاب این خودروها تفاوت جزئی دارد. مطابق مشخصات فنی، پژو ۲۰۶ تیپ ۴ با گیربکس اتوماتیک شتاب ۰–۱۰۰ را در حدود ۱۱٫۴ ثانیه ثبت میکند، در حالی که شتاب تیپ ۶ حدود ۱۳٫۴ ثانیه است. دلیل کندتر بودن تیپ ۶ تا حدی به وزن گیربکس اتوماتیک و اثر حالت تیپترونیک نسبت داده میشود؛ در جدول مقایسه نیز شتاب هر دو مدل به ترتیب ۱۲٫۶ ثانیه (میانگین) گزارش شده است.مصرف سوخت ترکیبی هر دو مدل نیز تقریباً یکسان و در حدود ۷٫۱ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است. به طور کلی، راندمان سوخت AL4 در شرایط رانندگی عادی قابلقبول ارزیابی میشود، اگرچه همانطور که گفته شد کیفیت روغن و سرویس دورهای آن بسیار مهم است.در عین حال، تجربه رانندگی با گیربکس AL4 بینقص نیست. بررسیها نشان میدهد که این گیربکس تاخیر نسبتاً زیادی در تعویض دندهها دارد؛ برای نمونه، گزارشهای فنی از تعویض دندههای دیرهنگام و کندی در اعمال دنده معکوس گلایه دارند. عملکرد نامطلوب AL4 باعث میشود شتاب خودرو کاهش یابد و مصرف سوخت افزایش پیدا کند. همچنین بهعلت طراحی قدیمی AL4، برخی رانندگان از احساس تقه یا ضربه هنگام تعویض دنده شکایت میکنند. لازم به ذکر است که هر دو تیپ ۴ و ۶ این محدودیتها را دارند، چراکه اساس جعبهدنده آنها مشترک است؛ تفاوت مهم این است که تیپ ۶ حالت تعویض دستی (تیپترونیک) دارد که در شرایط خاص ممکن است اندکی کنترل بیشتری به راننده بدهد.
تجربه کاربری
از دید کاربر، گیربکس اتوماتیک هر دو تیپ ۴ و ۶ برای رانندگی شهری راحتتر است و خستگی رانندگی در ترافیک را کاهش میدهد. با این حال، به دلیل ضعفهای گیربکس AL4 رانندگان باید انتظار نداشته باشند تعویض دنده به روانی گیربکسهای اتوماتیک پیشرفته باشد؛ در عمل، تاخیر در تعویض و لگ زدن ناگهانی از مشکلات معمول گزارششده است. از نظر نگهداری، صاحبان هر دو مدل باید توجه ویژهای به تعویض بهموقع روغن گیربکس داشته باشند؛ استفاده از روغن نامناسب یا تأخیر در سرویس میتواند عمر گیربکس را به شدت کاهش دهد.با این وجود، بسیاری از خریداران ارزش رانندگی بیدردسر با جعبهدنده اتوماتیک را میپذیرند. وجود حالت تیپترونیک در تیپ ۶ ممکن است برای رانندگانی که علاقه به رانندگی اسپرت دارند مفید باشد، ولی در سواری روزمره تفاوتی چشمگیر با تیپ ۴ ایجاد نمیکند. در نهایت، انتخاب میان تیپ ۴ و ۶ بیشتر به ترجیح راننده برای تعویض دستی یا نبود آن بازمیگردد؛ از نظر فنی و اقتصادی، عملکرد هر دو مشابه است و میتوان گفت تفاوت عمده در همین جزئیات نهفته است.
نتیجه گیری
در مجموع، پژو ۲۰۶ تیپ ۴ و تیپ ۶ هر دو مجهز به گیربکس خودکار چهار سرعته AL4 و موتور ۱٫۶ لیتری TU5 هستند. تیپ ۴ نسخهای کمیابتر و سادهتر است که فقط حالتهای اسپرت و برفی دارد ولی قابلیت تیپترونیک ندارد. تیپ ۶ کمی جدیدتر است و قابلیت تعویض دستی (تیپترونیک) را ارائه میکند
. عملکرد فنی آنها بسیار نزدیک است؛ هر دو دارای قدرت ۱۱۰ اسب و گشتاور ۱۴۲ نیوتنمتر بوده و مصرف سوخت ترکیبی حدود ۷٫۱ لیتر دارند. تیپ ۴ شتاب بهتری (حدود ۱۱٫۴ ثانیه) نسبت به تیپ ۶ (۱۳٫۴ ثانیه) دارد که عمدتاً به تفاوتهای داخلی گیربکس و امکانات اضافی تیپ ۶ مربوط میشود. در عین حال، ضعفهای مشترک گیربکس AL4 در هر دو تیپ (تاخیر در تعویض دنده، حساسیت به کیفیت روغن) وجود دارد. در نهایت، انتخاب بین این دو مدل بیشتر به اولویت استفاده از حالت دستی و سطح نگهداری مدنظر خریدار بستگی دارد.
